بیانیه محکومیت صادره از سوی سازمان حقوق بشر اهواز در خصوص کارزار سرکوب خونین و نقضهای فاحش حقوق بشر در منطقه «قلعه کنعان» شهر اهواز
سازمان حقوق بشر اهواز با شدیدترین عبارات، عملیات امنیتی خونینی را که توسط نهادهای امنیتی ایران علیه شهروندان عرب اهوازی در منطقه «قلعه کنعان» شهر اهواز انجام شده و به کشته و زخمی شدن تعدادی از شهروندان و بازداشت شماری دیگر انجامیده است، محکوم میکند. این اقدام در چارچوب سیاست سرکوب سازمانیافتهای صورت گرفته که مردم عرب اهواز را هدف قرار داده است.
این سازمان نگرانی عمیق خود را از ادامه بهرهبرداری مقامات ایرانی از مشغول بودن افکار عمومی منطقهای و بینالمللی به تنشهای جاری منطقه، همراه با اعمال محدودیتهای شدید بر اینترنت و ابزارهای ارتباطی، برای اجرای عملیات گسترده امنیتی به دور از نظارت رسانهای و حقوق بشری، و همچنین از بیم شکلگیری اعتراضات مردمی علیه خود، ابراز میکند.
بر اساس اطلاعات مستند دریافتی از منابع محلی حقوق بشری، نیروهای وابسته به وزارت اطلاعات ایران در تاریخ ۸ مارس ۲۰۲۶ (برابر با ۱۸ اسفند ۱۴۰۴) حمله امنیتی گستردهای را به منطقه «قلعه کنعان» انجام دادند که در جریان آن از زور بیش از حد و سلاحهای گرم استفاده شد. این عملیات به کشته و زخمی شدن تعدادی از شهروندان و بازداشت دستکم ۱۴ نفر انجامید که به بازداشتگاههای مخفی وابسته به نهادهای امنیتی منتقل شدند.
تا زمان انتشار این بیانیه، فعالان حقوق بشر موفق شدهاند کشته شدن دو شهروند بر اثر تیراندازی مستقیم نیروهای امنیتی را مستندسازی کنند. این دو نفر عبارتاند از: محمود حسنیان (ناصری) فرزند محمد و حیدر خیاطیپور. همچنین مقامات ایرانی تاکنون از تحویل پیکر این دو قربانی به خانوادههایشان خودداری کردهاند. در عین حال، گزارشهایی از وجود قربانیان دیگری که هویت آنان هنوز مشخص نشده است و نیز تعدادی مجروح که اطلاعات دقیقی درباره وضعیت جسمانی آنان در دست نیست، وجود دارد.
این سازمان همچنین موفق شده است نام تعدادی از بازداشتشدگانی را که همچنان در بازداشت به سر میبرند، ثبت و مستند کند. این افراد عبارتاند از: طارق حسنیان فرزند راهی که پدر دو دختر است و یکی از آنان بهتازگی متولد شده؛ بهادر زرقانی (۳۹ ساله) فرزند خضیر، متأهل و دارای سه فرزند؛ منصور ناصری (۴۰ ساله) فرزند هادی، متأهل و دارای چهار فرزند؛ احمد باویفرد فرزند شهاب؛ یوسف حسنیان فرزند خلیل؛ امین ناصری؛ جاسم باوی فرزند محمد، معروف به «میلاد»؛ محمدعلی باوی فرزند جابر؛ و حمید حسنیان فرزند محمد.
بر اساس اطلاعات موجود، بازداشتشدگان در شعبه دوم دادگاه انقلاب شهرستان کارون به ریاست قاضی منتظری حاضر شدهاند و مجموعهای از اتهامات سیاسی و امنیتی از جمله «تیراندازی به نیروهای امنیتی» و «اخلال در امنیت عمومی» به آنان نسبت داده شده است. سازمان تأکید میکند که چنین اتهاماتی به طور مکرر علیه فعالان و شهروندان عرب اهوازی مطرح میشود و اعترافات مرتبط با آنها غالباً تحت شکنجه جسمی و روانی و اجبار اخذ میشود.
این سازمان معتقد است که روایت رسمی ارائهشده از سوی مقامات در راستای تلاش برای توجیه کشتارها و بازداشتهای خودسرانه و نیز بدنامسازی هرگونه فعالیت مدنی یا سیاسی در اقلیم اهواز است.
با وجود گذشت چندین ماه از زمان بازداشت، زندانیان همچنان در سلولهای وابسته به نهادهای امنیتی و در شرایطی نگهداری میشوند که فاقد حداقل معیارهای قانونی و انسانی است. آنان از تماس با خانوادههای خود و دسترسی به وکلای مستقل محروم هستند. همچنین سازمان مستند کرده است که تعدادی از بستگان بازداشتشدگان نیز احضار، بازداشت و تهدید شدهاند تا فشار بیشتری بر آنان وارد شده و اعترافات اجباری اخذ شود.
سازمان حقوق بشر اهواز معتقد است آنچه در منطقه «قلعه کنعان» رخ داده، نقضی جدی علیه حق حیات، تخلفی آشکار از استانداردهای بینالمللی مربوط به حمایت از غیرنظامیان و تضمینهای دادرسی عادلانه، و نشانهای از تداوم سیاست تبعیض و سرکوب سازمانیافته مقامات ایرانی علیه شهروندان عرب اهواز است.
بر این اساس، سازمان از جامعه بینالمللی، سازمان ملل متحد، شورای حقوق بشر و گزارشگران ویژه مرتبط با وضعیت حقوق بشر در ایران میخواهد که فوراً برای موارد زیر اقدام کنند:
* روشن شدن فوری سرنوشت تمامی بازداشتشدگان و اعلام محل نگهداری آنان.
* فراهم کردن امکان ارتباط بازداشتشدگان با خانوادهها و وکلای خود بدون هیچگونه محدودیت.
* توقف تمامی اشکال شکنجه، بدرفتاری و فشارهای روانی علیه بازداشتشدگان.
* تحویل پیکر قربانیان به خانوادههای آنان برای انجام مراسم دفن به شکلی شایسته و محترمانه.
* انجام تحقیقاتی مستقل، شفاف و بینالمللی درباره قتلها و نقض حقوقی که در جریان این عملیات امنیتی رخ داده است.
* پاسخگو کردن مسئولان این نقضها و جلوگیری از مصونیت آنان از مجازات.
سازمان حقوق بشر اهواز تأکید میکند که به پیگیری این پرونده، مستندسازی موارد نقض حقوق شهروندان عرب اهوازی و انتقال آن به نهادهای بینالمللی ذیصلاح ادامه خواهد داد تا عدالت برای قربانیان تأمین شده و حقوق بشر در اقلیم اهواز مورد حمایت قرار گیرد.
سازمان حقوق بشر اهواز
ژوئن / خرداد ۲۰۲۶