بیانیه سازمان حقوق بشر اهواز درباره خودکشی دردناک عدنان شناوي جوان عرب اهوازی،
سازمان حقوق بشر اهواز مراتب تأسف عمیق و اندوه فراوان خود را از درگذشت عدنان شناوی (البوصبیح)، جوان عرب اهوازی و از اهالی شهر معشور (ماهشهر)، ابراز میکند؛ جوانی که تنها نانآور خانواده خود بود و پدر نابینا و بیمار، یک برادر مبتلا به سندرم داون و دو کودک خردسال تحت تکفل او بودند.
بر اساس اطلاعاتی که به این سازمان رسیده است، عدنان پس از تحمل فشارهای شدید معیشتی و روانی، در پی ماهها اخراج از کار و بیکاری اجباری و بسته شدن راههای اشتغال در برابر او، اقدام به خودکشی کرد؛ این در حالی بود که او بارها برای یافتن منبع درآمدی تلاش کرده بود تا بتواند نیازهای اولیه خانوادهاش را تأمین کند.
عدنان پیشتر از کار در شرکتهای پتروشیمی «سلمان فارسی» و «تخت جمشید» اخراج شده بود و بنا بر اطلاعات موجود، بیش از شش ماه بدون دستمزد و بیمه درمانی به سر برد؛ در شرایطی که مسئولیت تأمین معاش خانواده با وضعیت انسانی و معیشتی بسیار دشوار را بر عهده داشت. رنج و مشکلات او با بسته شدن راههای اشتغال در برابرش تشدید شد؛ آن هم در منطقهای که یکی از مهمترین مراکز صنعت نفت، گاز و پتروشیمی کشور محسوب میشود.
سازمان حقوق بشر اهواز بر این باور است که این فاجعه نباید صرفاً بهعنوان یک حادثه فردی و جدا از شرایط اجتماعی و اقتصادی و تبعيض بر مردم عرب استان تلقی شود؛ بلکه باید به شرایطی که این جوان را به مرز ناامیدی رساند، توجه جدی شود؛ از جمله بیکاری، نبود امنیت شغلی، فشارهای معیشتی و تبعيض مستمر و فقدان فرصتهای عادلانه اشتغال برای مردم مناطق برخوردار از منابع طبیعی.
برای آنکه این رنج و محرومیت صرفاً به اعداد و آمار محدود نشود، مناطق غنی از منابع طبیعی، از جمله شهرستان هویزه، نمونهای آشکار از تناقض میان وفور منابع و واقعیت فقر و بیکاری هستند. این منطقه شاهد اعتراضها و تجمعهای جوانان بیکار بوده است؛ جوانانی که خواستار حق خود برای برخورداری از فرصتهای شغلی و داشتن زندگی شرافتمندانه برای خود و خانوادههایشان شدهاند؛ هرچند بنا بر گزارش منابع محلی، با فشار و تهدید به بازداشت به اتهام امنيت ملي نیز مواجه شدهاند.
معترضان با جملاتی که عمق رنج هزاران خانواده را بیان میکند، از وضعیت خود سخن گفتهاند؛ از جمله: «در برابر فرزندان و خانوادههایمان احساس شرم و ناتوانی میکنیم.»
این تناقض در مناطقی که بر روی میادین نفت و گاز و در مجاورت تأسیسات بزرگ صنعتی قرار دارند، آشکارتر است؛ مناطقی که در بسیاری از موارد، ساکنان آن با فقر، بیکاری و آلودگی زیستمحیطی زندگی میکنند، در حالی که ثروتهای عظیمی از سرزمین آنان استخراج میشود. بسیاری از آنان، بنا بر شهادتها و مطالبات محلی، از سهم عادلانهای از فرصتهای شغلی شرکتهای نفتی و پتروشیمی فعال در مناطق خود برخوردار نیستند.
این سازمان تأکید میکند که ادامه بهکارگیری نیروی کار از خارج از مناطق تولیدکننده، همراه با نادیده گرفتن یا کنار گذاشتن نیروهای متخصص و کارگران بومی، احساس بیعدالتی اجتماعی و اقتصادی را تشدید کرده و موجب افزایش نارضایتی، بهویژه در میان جوانان شده است؛ جوانانی که با تناقضی دردناک روبهرو هستند: ثروتهای عظیم زیر پایشان، اما فرصتهای شغلی بسیار محدود و يا هيچ در برابرشان.
موضوعي كه بيش از ٣٦ سال است مردم عرب اهواز از ان رنج ميبرند.
این سازمان همچنین به مطالبات و نامههایی اشاره میکند که خطاب به مسئولان محلی، از جمله آقای موالیزاده، استاندار، ارسال شده و در آنها پرسشهای مشروعی درباره این موضوع مطرح شده است که پدران تا چه زمانی باید از تأمین نیازهای خانوادههای خود ناتوان باشند و در شرایط بیکاری، فقر و نبود چشمانداز، در برابر فرزندان و همسران خود قرار گیرند.
بحرانهای اقتصادی و امنیتی و جنگها نباید بهانهای برای تحمیل فشارهای بیشتر بر طبقات زحمتکش یا محروم کردن ساکنان محلی از بهرهمندی عادلانه از ثروتهای مناطق خود باشد. منابع طبیعی متعلق به جامعه است و درآمدهای حاصل از آنها باید در زندگی مردم از طریق ایجاد فرصتهای شغلی، بهبود خدمات، حفاظت از محیط زیست و تضمین عدالت اجتماعی و اقتصادی بازتاب پیدا کند.
سازمان حقوق بشر اهواز تأکید میکند که کارگران ستون فقرات هر جامعهای هستند؛ آنان در زمان صلح کشورها را میسازند و اغلب در زمان بحرانها و جنگها نیز بخش عمدهای از پیامدهای آن را تحمل میکنند. بنابراین هرگونه سخن گفتن از بازسازی اقتصاد، مقابله با تورم و بیکاری یا دستیابی به توسعه، ناقص خواهد بود، مگر آنکه از حمایت از کارگر، تضمین امنیت شغلی او، تأمین زندگی شرافتمندانه برای وی و خانوادهاش و ایجاد فرصتهای شغلی عادلانه و شفاف آغاز شود.
بر همین اساس، سازمان، مدیریت مجتمعهای صنعتی و پتروشیمی و همچنین مسئولان محلی را در قبال شرایط اقتصادی و اجتماعیای که کارگران و مردم منطقه با آن مواجه هستند، از نظر اخلاقی و سیاسی مسئول میداند و خواستار بازنگری در سیاستهای استخدام و اخراج و بررسی میزان پایبندی به معیارهای عدالت، برابری و عدم تبعیض در فرصتهای شغلی است.
این سازمان همچنین از مطالبات بزرگان و مردم منطقه برای پایان دادن به هرگونه رفتار تبعیضآمیز علیه کارگران عرب حمایت میکند و خواستار تضمین فرصتهای برابر شغلی برای مردم مناطق محلی در مجتمعهای نفتی، پتروشیمی و صنعتی نزدیک به محل سکونت آنان، متناسب با تخصص و نیازهای این تأسیسات است.
این سازمان بهطور مشخص خواستار موارد زیر است:
1. تحقیق مستقل و شفاف درباره شرایط اخراج عدنان شناوی از کار و شرایط اقتصادی و اجتماعی منتهی به مرگ او.
2. بررسی قانونی بودن روند اخراج وی و اطمینان از پرداخت حقوق، دستمزد و بیمههای معوقه و سایر حقوق قانونی او.
3. بازنگری در سیاستهای استخدامی شرکتهای نفتی و پتروشیمی برای تضمین فرصتهای برابر و جلوگیری از تبعیض علیه ساکنان مناطق محلی.
4. ارائه حمایت فوری انسانی و اجتماعی از خانواده عدنان شناوی، بهویژه با توجه به اینکه خانواده تنها نانآور خود را از دست داده و اعضای دارای نیازهای ویژه و کودکان خردسال در آن حضور دارند.
5. ایجاد سازوکارهای روشن و شفاف برای اختصاص اولویت عادلانه در فرصتهای شغلی به مردم مناطق تولیدکننده، بهگونهای که جوامع محلی نیز از ثروتهای موجود در مناطق خود بهرهمند شوند.
درگذشت عدنان شناوی تنها تراژدی خانوادهای نیست که نانآور خود را از دست داده است؛ بلکه زنگ هشداری درباره یک واقعیت اجتماعی و اقتصادی است که نمیتوان آن را نادیده گرفت. هر انسانی حق دارد با کرامت زندگی کند، از فرصت شغلی عادلانه برخوردار باشد و نیازهای خانواده خود را بدون مواجهه با طرد، تبعیض و ناامیدی تأمین کند.
سازمان حقوق بشر اهوازی بار دیگر مراتب تسلیت خود را به خانواده عدنان شناوی اعلام کرده و بر حمایت خود از این خانواده تأکید میکند و از مسئولان ذیربط میخواهد مسئولیتهای خود را بپذیرند و برای جلوگیری از تکرار چنین فجایعی، بهصورت فوری اقدام کنند.
سازمان حقوق بشر اهواز
تاریخ صدور: ۱۵ اوت ۲۰۲۶