استراتژیک امنیتی و فاقد ثبات لازم برای اداره امور روزمره خود شد، در همین اثنا مردم قبایل طوارق که از دیر باز خواسته های قومی و ملی خود را با دولت مرکزی در میان گذاشته بودند،، و طی سالیان اخیر با بی توجعی و گاهی سرکوب مواجه میشدند، از ضعف موجود در بی ثباتی دولت و کشور استفاده کرده و شهر تیمباکو در شمال کشور و محل استقرار قوم طوارق را به تصرف خود و به هدف ایجاد یک کشور مستقل برای ملیت طوارق کردند. اما قوم طوارق برای این حرکت از بعضی از نیروهای اسلامی و نظامی القاعده کمک گرفت چرا که تجربیات زیادی در نبردهای صحرایی دارند و از جهت دیگر از اسلحه و مهمات زیادی برخوردار هستند، اما رهبری القاعده خیال دیگری را در سر میپراند و ان ایجاد امارت اسلامی در شمال مالی به عنوان تخته پرش برای اسلامی کردن تمامی کشور مالی بود، و همراه شدن با ملیت طوارق یک تاکتیک بیش نبود، در زیر اشاره ایی کوتاه به روند تاریخچه منطقه و کودتا نظامیان و خواسته های ملیت طوارق که در العربیه امده ملاحضه فرمایید.
سه تن از سرداران تشکیلات القاعده با نيروهاى خود، پس از بیرون راندن استقلال طلبان طوارقى از شهر صحرایی تیمباکتو واقع در شمال جمهوری مالی، اين شهر را تحت کنترل خود در آوردند. به گزارش العربیه.نت به نقل از منابع فرانسوی، “مختار بلمختار” مشهور به “ابوالعباس” به همراه كاروانى از خودروهاى حامل اسلحه وارد تیمباکتو شده است. “یحیی ابوالهمام” فرمانده گروه تروریستی “سریه الفرقان” و “عبدالحمید ابو زید” فرمانده گروه “طارق بن زیاد” نيز، پیشتر در این شهر مستقر شده و پرچم های سیاه رنگ القاعده را که سمبل “جهاد” است، در این شهر برافراشته اند. بر اساس این گزارش، اسلامگرایان مسلح كه همگى وابسته به تشکیلات “مغرب اسلامی” با مرجعيت القاعده هستند، پس از بیرون راندن استقلال طلبان ملی گراى طوارقى از شهر تیمباکتو، بر سراسر شمال جمهوری مالی مسلط شدند. این رویدادها در حالی به وقوع می پیوندد که ارتشيان کودتاچى مالی از زمان به دست گرفتن قدرت در “باماکو” پایتخت این کشور در تاریخ 21-3-2012 در انزوای کشنده ای به سر می برند. اين نظاميان ظاهراً در جستجوی راه حلی برای برون رفت از بحران کنونی این کشور آفریقایی مى باشند. شهر تاریخی تیمباکتو روز یکشنبه گذشته به دست استقلال طلبان طوارقى و گروههای اسلامی همراه آنها افتاد. اين نيروها خود را “جنبش ملی آزادیبخش ازواد” نام نهاده و تلاش مى كنند، قلمرو خود را در قالب يك كشور مستقل به نام ازواد، آزاد كنند. اما یک روز بعد از تصرف تیمباکتو توسط جنگجویان جنبش ازواد، جنگجویان “انصار الدین” وابسته به القاعده، شهر را کاملا قبضه کردند و نيروهاى استقلال طلب طوارقى را از شهر بیرون کردند.
“جنبش ازواد” خود را تشکیلاتی سکولار معرفی می کند و مى گويد که برای رهایی طوارق و برپایی کشوری مستقل براى آنان به نام “ازواد” مبارزه می کند، در حالیکه اسلامگرایان چه با نام “انصار الدین” باشند و چه با ديگر نامهاى مرتبط با القاعده، اعلام مى كنند كه برای تطبیق شریعت در سراسر مالی دست به اسلحه برده اند.
حال ببينيم طوارق کیستند؟ طَوارِق (طارقی ها) جمع عربی طارق است. این نام را عرب ها بر یکی از اقوام کوچرو بربر (آمازیغ) که در سراسر شمال صحرای بزرگ آفریقا زندگی می کنند، اطلاق کردند.
طوارق که جمعیت آنها اكنون بالغ بر 2 تا 3 میلیون برآورد می شود، اخیرا به شدت ملی گرا و استقلال طلب شده اند. آنها خود را ” کِلتماشِق” و یا “امازغان” می نامند و زبان آنها یکی از شاخه های متعدد زبان آمازیغی (بربری) است که با الفبای خاص خودشان به نام “تیفیناغ” نوشته می شود.
افراد این ملت که اینک بیشتر یکجا نشین شده اند، ساکنان اصلی صحرای بزرگ آفریقا هستند و در جنوب کشورهای لیبی و الجزایر و نیز شمال نیجر و مالی تا بورکینافاسو سکونت دارند و بارها برای به دست آوردن حقوق قومی و یا استقلال در این کشورها دست به شورش زده اند.
آخرین اين شورشها در سال 2012 به دنبال سقوط حکومت معمر قذافی در لیبی و جدا شدن دو الى سه هزار جنگجوی حرفه ای طوارق از ارتش لیبی و پیوستن آنها به رزمندگان طوارق در شمال مالی صورت گرفت و قیام بزرگ دیگری را در تاریخ طوارق رقم زد.
نگرانی از همپیمانی میان طوارق و القاعده
در حالیکه جامعه بین المللی، تحولات اخیر در جمهوری مالی در پى کودتا را با نگرانی دنبال می کرد، خیزش تشکیلات القاعده در این کشور مزید بر علت شد. از سوى ديگر گرايش استقلال طلبى در ميان طوارقى ها و وجود جنبش ازواد، كار را از قبل نيز پيچيده تر كرد.
به رغم درگيريهاى كنونى و رقابت قدرت بين نظاميان كودتاچى، اسلامگرايان، و طوارقى هايى كه مى گويند سكولار هستند، نگرانى از امكان همپيمانى و همسو شدن دو گروه اخير در محافل بين المللى شدت يافته است.
آلن ژوپه، وزیر امور خارجه فرانسه که مالی یکی از مستعمره های پیشین این کشور بود و به نام سودان فرانسه شهرت داشت، طى سخنانی، نسبت به تسلط القاعده بر کشور مالی هشدار داد.
وی در این باره گفت: فرانسه نسبت به اتحاد میان طوارق و تشکیلات “القاعده در مغرب اسلامی” با هدف تسلط بر کشور مالی نگران است و خواستار بسیج منطقه ای و بین المللی برای رویارویی با “خطر اسلامی” در این منطقه آفریقایی شد.